Blog Monety

Najstarsze monety

Numizmatyka jest dziedziną historii zajmującą się monetami i innymi środkami pieniężnymi. Na podstawie rysunków, znaków i napisów, można poznać dynastię panującego w okresie bicia monety. Wynika to stąd, iż na awersie jest przeważnie widnieje portret władcy. Posiłkując się innymi źródłami historycznymi i znając wartość nominału, jego nakład, można ustalić stan gospodarki państwa, z okresu, którego pochodzi badana moneta. Za najstarszą monetę świata uchodzi lidyjski szekel króla Alyattesa II, który wybity w 600 roku przed naszą erą w Lidii. Obecnie teren ten należy do Turcji. W tym samym czasie wybito trzysta rodzajów innych monet i uznanie szekla lidyjskiego za najstarszą monetę jest umowne. Można wspomnieć, że omawiany szekel miał wartość wymienną i wynosiła ona 10 kóz.

Pierwszymi monetami Polski były denary bite w X – XI wieku. Historycy przeprowadzają ciągle badania, czy były one emitowane za panowania Mieszka I, czy też jego następcy Bolesława Chrobrego. W każdym razie pierwsze denary polskie uchodzą za najbrzydsze i nieforemne pieniądze, które były w obiegu pieniężnym Polski. Każdy władca z dynastii Piastów wybijał monety. Od czasów panowania Bolesława Krzywoustego pieniądz miał już wyraźniejszą rycinę i był wybijany w większej ilości. W okresie tysiącletniego istnienia polskiej monety, przybierała ona różne nazwy, i miała różne wartości. Możemy wyróżnić trzeciaki, półgrosze, kwartalniki, brakteaty, szelągi, dukaty i wiele inne. (more…)

Wytwarzanie monet

Monety obiegowe bite są przeważnie ze stopów miedzi i aluminium. Do wytwarzania monet kolekcjonerskich stosuje się również srebro i złoto. Zarówno monety miedziane jak i srebrne mogą być platerowane innym szlachetnym metalem, przeważnie stosowane do tego zabiegu jest złoto. W celu uatrakcyjnienia monet stosuje się dodatki takie jak bursztyn, szkło, diamenty, a nawet drewno. Współczesna technika bicia monet pozwala na zamontowanie w nich nawet zegarów elektronicznych.

W Polsce bardzo popularną monetą zarówno obiegową jak i kolekcjonerską jest dwa złote bite stemplem zwykłym ze stopu miedzi, aluminium, cynku i cyny pod ogólną nazwą Nordic Gold (nordyckie złoto). Monety i banknoty spełniające rolę obiegowych są wypuszczane na rynek w bardzo dużych ilościach, natomiast kolekcjonerskie w zaledwie kilkutysięcznych nakładach. Zdarza się jednak, że Narodowy Bank Polski wydaje monety kolekcjonerskie w nakładzie sięgającym 100 tysięcy egzemplarzy, znacznie obniża to wartość i pozycję tych nominałów na rynku numizmatycznym.
(more…)

Róznorodność akcesoriów numizmatycznych

Każdy odpowiedzialny kolekcjoner monet wie że nie ma sensu kupować nowych monet jeżeli nie będziemy ich odpowiednio przechowywać. Nie chodzi tutaj bynajmniej o urządzanie wystawy czy pokazu monet ale odpowiednie ich zabezpieczenie przed uszkodzeniem. Wiadomo, że monety wykonane są z twardego metalu takiego jak złoto czy srebro albo miedz czy platyna ale mimo to są narażone na uszkodzenia na przykład zarysowania, szczerbienia, zatarcia a nawet zaplamienie czy przebarwienie kruszcu. Takie uszkodzenia są najczęściej trwale i moneta traci swój pierwotny wygląd a co gorsza traci dużo na wartości kolekcjonerskiej. Dlatego przechowywanie monet zupełnie bez zabezpieczenia, luzem jaki się to czasem zdarza w szufladach czy nawet słoikach to bardzo nieprofesjonalne działanie na które nie pozwoli sobie na pewno żaden profesjonalny numizmatyk. Do przechowywania i gromadzenia a także segregowania i uporządkowywania zbiorów monet przeznaczone są różnego rodzaju akcesoria szeroko dostępne na rynku numizmatycznym. Oczywiście ceny są bardzo zróżnicowane od tych zupełnie przystępnych około 20-30 zł. Do bardzo drogich rzędu kilu tysięcy. Te najtańsze to zazwyczaj proste albumy, klasery, holdery i kapsle. W śród nich również można dokonać podziału na te lepsze wykonane z dobrego tworzywa i estetyczne oraz te nieco gorsze których nie polecam kupować. Często producenci wykonają je z niewłaściwego plastiku który może wchodzić z metalem w różnego rodzaju reakcje chemiczne. PO pewnym czasie monety matowieją bądź tworzy się na nich zielony nalot właściwie nie do usunięcia. Dlatego warto zwrócić uwagę aby materiał z którego wykonany jest klasery czy holder buł odpowiedni do przechowywania monet. Jeżeli chodzi o te drogie i bardzo drogie akcesoria do przechowywania i gromadzenia numizmatów to najczęściej drewniane meble wykonywane ręcznie na specjalne zamówienie. Tutaj również istotny jest materiał. Nie każde drzewo nadaje się do przechowywania kruszcu. Niektóre takiej jak drewno dębowe powoduje nalot na monetach. Tego typu meble wyglądają bardzo okazale, mogą gromadzić naprawdę duże kolekcje w jednym zasadzie miejscu dlatego ich cena jest tak wysoka. 

Tags: albumy, holdery

Powrót do tradycji- królowie po denominacji.

Narodowy Bank polski nie zapomniał o rozpoczętym projekcie małego pocztu królów polskich, jak mówią numizmatycy o monetach z wizerunkami królów w obrębie złotych monet kolekcjonerskich 1976-2009. W tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym siódmym roku można było przystąpić do uzupełniania kolekcji. Na pierwszy ogień poszedł Stefan Batory w formie najbardziej znanego popiersia.
Narodowy Bank Polski zdecydował się zachować dawną formę złotej monety kolekcjonerskiej 1976-2009 z władcami: gładki rant, średnica dwudziestu jeden milimetrów, próba 900 i bicie lustrzanym stemplem. W porównaniu do wydań przed denominacją zmniejszono jednak nakład- teraz wyniósł on dwa tysiące egzemplarzy, które rozeszły się jak świeże bułeczki, choć dla wielu numizmatyków był to początek kolekcji, a nie jej kontynuacja. Niemniej jednak faktem jest, że Batory momentalnie został wyprzedany.
Obecnie, jeśli pojawia się na aukcjach to jego cena zazwyczaj nie jest niższa niż trzy i pół tysiąca złotych, czyli i tak całkiem przyzwoicie na tle innych złotych monet kolekcjonerskich 1976-2009.
Dla jednych wznowienie serii świadczyło o wyczerpaniu pomysłów NBP na złote monety kolekcjonerskie 1976-2009, ale dla większości pozostało znakiem utrzymania dawnej dobrej jakości monet z Mennicy Polskiej oraz okazją do kontynuowania przerwanej serii. Docelowo złote monety kolekcjonerskie 1976-2009 miały powielać poczet władców i królów polskich z serii klasycznych monet kolekcjonerskich, jednak projekt ten się nie udał i nie są znane jego dalsze losy. To, co dała emisja Batorego to rozeznanie, które pozwoliło udowodnić, że zainteresowanie numizmatyką nie maleje, o ile tylko dostarczy się na rynek odpowiednie numizmaty i będą one tworzyły spójne kolekcje. Zbieranie przypadkowych monet nie ma większego sensu, dlatego złote monety kolekcjonerskie 1976-2009 tworzą zawsze jakiś ciąg tematyczny. Oczywiście, że każdy numizmatyk może zaklasyfikować daną monetę do innej grupy- równie dobrze można Batorego przyporządkować nie do monet z królami, ale do monet dokumentujących ubiór szlachecki- wszystko zależy od tego, jaką kolekcję i jakim kosztem chcemy zbudować. Zazwyczaj jednak złote monety kolekcjonerskie 1976-2009 traktowane są przez kolekcjonerów jako nierozerwalne serie o bardzo dużym znaczeniu i prestiżu, będące powodem do dumy i radości.

Ochrona zwierząt. Kolekcja prosto z PRL.

W okresie Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej wyszła bardzo interesująca seria monet kolekcjonerskich, która przedstawia zwierzęta chronione z ziem polskich. Według specjalistów to jedna z najciekawszych kolekcji powojennej Polski z czasów 1972-1989.
Monety są bardzo ładnie wykonane i przedstawiają zagrożone gatunki, na które władze Polski Ludowej chciały zwrócić szczególną uwagę obywateli. Seria owych monet kolekcjonerskich została zapoczątkowana w 1977 roku egzemplarzem „Żubr”, który wyszedł w nakładzie troszkę ponad 30,000. Wszystkie monety z kolekcji zostały wydane w srebrze, metodą lustrzanki. Kolekcja została przerwana w 1986 roku. Ostatni egzemplarz przedstawiał sowę z młodymi, która moim subiektywnym zdaniem jest najładniejsza i posiada najbardziej skomplikowany wizerunek. Cała seria zawierała 12 różnych motywów zwierząt. Przeglądając fora internetowe dowiedziałem się, że koszt całej kolekcji to około 3000 złotych. Monety można dostać bez większych problemów w sklepach numizmatycznych – zarówno tych tradycyjnych, jak i internetowych. Numizmaty można kupić w dobrej jakości, jednak przy transakcji trzeba na to zwrócić szczególną uwagę. Jakby nie było, monety te mają już z ponad 30 lat. Egzemplarze z tej serii polecane są nie tylko dla kolekcjonerów. Według opinii specjalistów kolekcja ta jest również bardzo dobrą inwestycją. Odpowiednio zabezpieczone przed zniszczeniem monety, za kilka lat powinny nabrać wartości i wszystko wskazuje na to, że będą mogły zostać sprzedane z zyskiem nawet kilkudziesięcioprocentowym. Nie widzę również problemu aby numizmatyk zakupił takie monety w celach kolekcjonerskich, a później wykorzystując okazję sprzedał je z odpowiednim, zadowalającym zyskiem. Monety kolekcjonerskie przestały być bowiem towarem wyłącznie dla pasjonatów, stały się również materiałem długofalowych inwestycji. Wracając jednak do tematu tej konkretnej kolekcji…warto wspomnieć, że oprócz 12 wydanych monet oficjalnych, wyszły serie próbne. Jakie zwierzęta przedstawiają, z jakich są kruszców i jak są wykonane – ciężko mi to określić ze względu na niewystarczające źródła informacji. Bez wątpienia chciałbym polecić wszystkim kolekcję zwierząt chronionych na monetach z okresu PRL. Świetne wydanie, niezbyt wygórowana cena i magiczny sentyment. Warto mieć swojego własnego monetarnego Łosia, Rysia czy Żubra.

Portugalskie euro.

Monety euro bite dla Portugalii same w sobie są całkiem przyjemną kolekcją numizmatów. Wszystkie mają wspólny temat, który jednak nie jest tak prosty jak zwykłe symbole narodowe. Na szczęście nie umieszczono także na wszystkich postaci żadnego ze znanych Portugalczyków.
Wspólnym mianownikiem są symbole historyczne i pieczęć Alfonsa I Zdobywcy. Pieczęć jako taka, której pierwszy wzór pochodzi z tysiąc sto trzydziestego czwartego roku, zdobi rewersy trzech najdrobniejszych monet. Trzy kolejne to wzór pieczęci z roku tysiąc sto czterdziestego drugiego, natomiast dwie najwyższe monety przedstawiają warowny zamek i portugalski herb (Portugalia zamiast godłem, posługuje się herbem państwowym) oraz wzór pieczęci o dwa lata młodszej od poprzedniej.
Choć wszystkie portugalskie monety euro wyglądają dla nas dość egzotycznie, to już na pierwszy rzut oka można odkryć między nimi związek. Jest to właśnie ten element, który przyciąga kolekcjonerów jak magnes, ponieważ jest to jedyny taki projekt pośród wszystkich monet euro, a także jeden w ogóle z nielicznych o podobnej konfiguracji. Monety euro bite dla Portugalii już od samego początku były bestselerem kolekcjonerskim i przed pierwszą emisją nawet było wiadomo, że cały nakład można by było przeznaczyć dla kolekcjonerów, a i tak znikłby bardzo szybko.
Stąd cena portugalskich monet euro w edycji kolekcjonerskiej jest najwyższa ze wszystkich, a zwykłe obiegowe monety w stanie menniczym też pobiły niejeden rekord cenowy. Polskie kolekcje są wprawdzie dość ubogie w portugalskie monety euro, ale udaje się znaleźć dość liczne egzemplarze obiegowe także w kolekcjach, do których w zasadzie tematycznie nie pasują. Są to jednak monety euro tak bardzo wyróżniające się na tle pozostałych, że w zasadzie nie można ich nie mieć w kolekcji. Często też stanowią początek większej kolekcji, z którą niekoniecznie SA związane tematycznie, co zawdzięczają swojej wielkiej urodzie. Na pewno są to jedne z najbardziej atrakcyjnych wizualnie rewersów monet euro, jakie kiedykolwiek zostały zaprojektowane, natomiast z cała pewnością też można stwierdzić, że są to jedne z najbardziej czasochłonnych odwzorowań, ponieważ tutaj projekt w postaci pieczęci był już wprawdzie znany, ale jego skrupulatne kilkakrotne przenoszenie tak, aby nadawał się do bicia monet nie było wcale pracą łatwą, więc ogólnokrajowy konkurs wyłaniający najlepszy projekt musiał być kierowany przez jury o bardzo wysublimowanym guście.

Dukat a postaci z bajek

Czy na dukatach lokalnych mogą znajdować się wizerunki postaci z bajek? Owszem, mogą. Dukaty lokalne służą promocji regionu, a jego wizerunkiem mogą być również postaci z bajek. I w ten sposób do obiegu niedługo ma wejść Białka, na której znajdować się będzie sympatyczny kundelek, którego chyba każdy zna z dzieciństwa. Tak, właśnie! Na dukacie wybity będzie Reksio!
Jest to dukat lokalny wykonywany na specjalne zamówienie Bielska-Białej. Nie jest to jedyny numizmat, jaki będzie miał na sobie postać powstałą w Studio Rysunkowym w Bielsku-Białej. Istnieją już plany, że powstaną kolejne dukaty z wizerunkami innych kreskówek z tego studio.
Do obiegu zostanie włączonych jedynie dwadzieścia tysięcy sztuk monet z Reksiem. Będzie można je nabyć przede wszystkim w mieście emitującym te monety. Wyznaczone zostaną specjalne punkty, w których będzie można je nabyć za niewygórowaną cenę. Oczywiście jest to bardzo atrakcyjne dla turystów oraz mediów, które uwielbiają miasta promujące się w ten sposób. Ostatnio taka forma promocji regionu stała się bardzo powszechna, bo jest skuteczna. Ludzie są zachwyceni możliwością płatności przy pomocy innych monet niż te powszechnie będące w obiegu.
Dukaty, które będą emitowane dla turystów i społeczności lokalnej w ilości dwudziestu tysięcy sztuk wybite zostaną z mosiądzu – nazwane są one Trzema Białkami. Natomiast okazy kolekcjonerskie jedynie w ilości pięciuset srebrnych dukatów. Piętnaście tysięcy monet z Reksiem zostanie wyemitowanych w postaci Siedmiu Białek, bitych z bimetalu.
Dukaty wybite z tych mniej wartościowych metali będą miały charakter bonów towarowych. Monety te będzie można wymienić w wyznaczonych punktach usługowych, na świadczone przez nie usługi. Punkty takie będą odpowiednio zaznaczone, a oficjalne oznaczenie będzie podane do publicznej informacji.
Numizmaty wykonane ze srebra – specjalnie dla kolekcjonerów – zostaną wykonane specjalną techniką, która daje tak zwany „efekt kątowy”. Co to oznacza? Efekt kątowy to możliwość oglądania dwóch różnych obrazków w jednym miejscu monety, w zależności od kąta oglądania numizmatu. Technika ta została wykonana po raz pierwszy właśnie na kolekcjonerskiej Białce.
Tak więc, można śmiało stwierdzić, że dukatom lokalnym nie są obce postaci z bajek. Reksio, a w przyszłości może Bolek i Lolek, oraz inni bohaterowie naszych ulubionych bajek z dzieciństwa. Czy nie jest to fantastyczny sposób na wypromowanie miasta, w którym powstały te znane przez wszystkich postacie?

Interesujące hobby.

Każdy z nas posiada jakieś zainteresowania. Są one odmienne, wymagają od nas różnego stopnia zaangażowania oraz wkładu finansowego. Przykładem niezwykle wciągającej pasji, która wymaga również pewnych nakładów finansowych jest numizmatyka. Hobbystycznie polega ona na kolekcjonowaniu głównie monet. Poza monetami zbiera się między innymi banknoty czy medale. Mogą być one wydawane współcześnie, cyklicznie, lub też mogą to być numizmaty historyczne, jedyne w swoim rodzaju. Kolekcjonowanie numizmatów z odleglejszych czasów, wymaga wiedzy historycznej. Bardzo często takie numizmaty są niezwykle wartościowe. Osiągają bardzo wysokie ceny, często poza zasięgiem przeciętnego zbieracza. Nie jest to jednak przeszkodą, aby cieszyć się tego rodzaju hobby. Warto chociażby śledzić kolekcje wydawane współcześnie przez Narodowy Bank Polski. Kontynuuje on kilka kolekcji, oraz co jakiś czas rozpoczyna wydawanie nowych. W każdej chwili możemy dołączyć do grona kolekcjonerów. Warto również pamiętać o bardzo pomocnych akcesoriach numizmatycznych. Niezwykle interesującym sposobem spędzania wolnego czasu, może być zajmowanie się numizmatyką. Jest to nie tylko kolekcjonowanie monet, banknotów i tym podobnych przedmiotów, ale również wiele ciekawych spotkań z interesującymi ludźmi z którymi możemy wymienić doświadczenia, dowiedzieć się nowych rzeczy lub wzbogacić o nowe okazy. Współcześnie prawie każdy jest zabiegany i trudno jest znaleźć nam czas na chwile relaksu. Warto jednak postarać się o takie chwile. Niebanalnym rozwiązaniem może okazać się właśnie zainteresowanie numizmatyką. Hobbystycznie nie będzie to od nas wymagało specjalnego zaangażowania. Sami możemy niejako „regulować” poziom naszego zaawansowania. Nikt i nic nie będzie nas popędzać czy czegoś wymagać. Sami zdecydujemy w jakim stopniu się zaangażujemy. Na początku warto porozmawiać z doświadczoną osobą lub dokonać zakupu ciekawej pozycji literatury dotyczącej tego tematu. Z tych źródeł zaczerpniemy podstawowej wiedzy o tym jak się przygotować, czego się spodziewać, z czym się liczyć.

Monety z wizerunkami bajek

W styczniu 2011 roku Skarbiec Mennicy Polskiej wyemitował pierwszą na świecie kolekcję numizmatów z bohaterami bajek Disneya. Numizmaty platerowane zostały 24-karatowym złotem z tampon drukiem. Waga każdej z monet wynosi 12 gramów. Monety mają średnicę 32 mm. Wykonane zostały z mosiądzu i posiadają stempel lustrzany. Zdobiona, barwna, pełna energii i na pewno powodująca radość i uśmiech na wielu twarzach, tak właśnie przez wielu nabywających jest charakteryzowana ta kolekcja numizmatów. Cała kolekcja idealnie nadaje się na prezent dla młodych, początkujących numizmatyków i nie tylko. Zapewne Ci bardziej doświadczeni też zechcą mieć ją w swoich zbiorach. Cała kolekcja zawiera także serię dziesięciu książek, które powstały we współpracy z Wydawnictwem Egmont uznawanym za jednego z największych w Polsce wydawnictw dla dzieci i młodzieży. Całą kolekcję zapoczątkowała moneta z wizerunkiem lwiątka Simby dzielnego bohatera filmu „Król Lew”, którego losy śledził cały Świat. Wraz z monetą została wydana także książka pełna ciekawych ilustracji, opisująca losy Simby. Mennica Polska planuje cykliczną emisję kolejnych numizmatów z tej serii. Kolejno ukażą się książki i numizmaty:  101 Dalmatyńczyków,  Królewna Śnieżka,  Aladyn,  Piękna i Bestia,  Księga Dżungli,  Mała Syrenka,  Piotruś Pan,  Zakochany Kundel i Kopciuszek. Wszystkie postaci doskonale są znane przez wiele pokoleń ludzi. Wydawca przygotował niespodziankę dla wszystkich, którzy zdecydują się nabyć tą kolekcję.
Każdy zestaw zawiera platerowany złotem numizmat oraz luksusowo wydaną i pięknie ilustrowaną książkę z filmową opowieścią. Osoby, które zamówią całą kolekcję mają zagwarantowane otrzymanie eleganckiego etui na wszystkie numizmaty. Nabywcy otrzymają także certyfikat autentyczności kolekcji. Certyfikat  przez Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych – dołączonych do dwóch pierwszych zestawów. Miłośnicy bajek Disneya liczą, że cała kolekcja będzie cyklicznie uzupełniana o kolejne numizmaty z kolorowymi wizerunkami bohaterów ich ulubionych bajek.

Klasery, szkatułki, kasety, kapsle, lupy, lampy…

Numizmatyka może stać się dla każdego z nas wspaniałą przygodą. „Polowania” na coraz to inne elementy naszych zbiorów stanowią nie lada gratkę dla każdego, kto się tym tematem pasjonuje. Jednak „polowania” to nie wszystko. Żeby zdać sobie sprawę z tego na co właściwie polujemy, jakie mamy okazy, a jakie chcielibyśmy mieć, musimy posiąść pewną wiedzę z tej dziedziny. Numizmatyka to w gruncie rzeczy nie tyle samo kolekcjonowanie monet, banknotów czy innych znaków pieniężnych, co dziedzina nauki dotycząca tych przedmiotów. Jest ona nauką pomocniczą historii. Z tego względu w naszych planach kolekcjonerskich nie możemy skupić się jedynie na poszerzaniu ilości zgromadzonych monet czy banknotów. Zapewnienie im bezpiecznego przechowywania, zaopatrzenie się w szereg akcesoriów numizmatycznych takich jak klasery, szkatułki, kasety, kapsle, lupy, lampy, wagi i inne tego typu przedmioty, to również mało. Oczywiście akcesoria są  nieodzowną częścią kolekcji, zapewniającą bezpieczne przechowywanie i eksponowanie poszczególnych elementów naszych zbiorów, ale to nie wszystko. Naszym swoistym akcesorium powinna również zostać literatura numizmatyczna. Pomoże nam ona poszerzyć naszą wiedzę, na temat historii znaków pieniężnych, ich przechowywania, ich wartości. Dzięki literaturze dowiemy się o tym co jest teraz bardzo wartościowe, a co będzie w przyszłości. Nauczymy się dbać o swoją przyszłą lub obecną kolekcję. Podstawowa wiedza z tego zakresu jest niezwykle istotna i musi być systematycznie poszerzana. Zwłaszcza początkujący numizmatyk, który tak łatwo mógłby zostać oszukany, powinien swoją przygodę z numizmatyką rozpocząć właśnie od zaopatrzenia się w dobrą książkę, która wtajemniczy go w podstawowe zagadnienia numizmatyki, podpowie w jakie ważne akcesoria musi się bezwzględnie zaopatrzyć, a jakie akcesoria będą bardzo pomocne. Świadomy numizmatyk może czerpać pełną radość ze swojej kolekcji. Systematyczne powiększanie zbiorów i zaplecza akcesoriów powinno iść w parze z systematycznym poszerzaniem wiedzy historycznej, współczesnej i technicznej na temat numizmatyki.